Biznes bez iluzji: ZUS czyli polski ENRON

Łatwo można sprawdzić w Wikipedii, co się kryje pod nazwą  Enron Corporation : Amerykańskie przedsiębiorstwo energetyczne z siedzibą w Houston w Teksasie. Pod koniec 2001 roku przedsiębiorstwo ogłosiło bankructwo, po skandalu związanym z fałszowaniem dokumentacji finansowej firmy i kreatywną księgowością … W procesie sądowym oskarżono zarząd przedsiębiorstwa, jak i członków rady dyrektorów o oszustwa finansowe i współdziałanie przestępcze.

Również z Wikipedii : Zakład Ubezpieczeń Społecznych – państwowa instytucja publicznoprawna realizująca zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych w Polsce…

To co łączy te dwie firmy, to kreatywna księgowość. Zarząd Enronu prowadził kreatywne zapisy w księgach firmy, po to żeby ukryć swoje oszustwa finansowe i zamglić obraz fatalnych finansów firmy. Podobnie postępuje dzisiaj rząd polski, który ucieka się do kreatywnej księgowości, po to żeby ukryć wstydliwe informacje o katastrofalnym stanie finansów publicznych.

Rząd polski demoluje system emerytalny w Polsce, wciskając przy okazji opinii publicznej, że robi to z troski o wartość przyszłych emerytur. Głównym argumentem na rzecz radykalnych zmian są – zgodnie z deklaracjami rządzących – rozczarowujące wyniki finansowe Otwartych Funduszy Emerytalnych (OFE).

Przypomnijmy, że po wielkiej reformie systemu emerytalnego z końca lat dziewięćdziesiątych, aktualnie mamy do czynienia z tzw. systemem częściowo kapitałowym, gdzie część naszej składki ubezpieczeniowej (dokładnie 7,3 proc. naszego wynagrodzenia) trafia do II filaru, czyli na konta OFE, które mają te pieniądze pomnażać. Pozostała część składki ubezpieczeniowej rezyduje sobie bez oprocentowania na kontach ZUS jako wirtualne zapisy. Faktycznie jednak, te pieniądze są wypłacane jako należne emerytury aktualnym emerytom. I cóż… Po dekadzie takiej gospodarki okazuje się, że w ZUS brakuje kasy, więc bieżące emerytury muszą być współfinansowane z budżetu państwa. Ten z kolei, cierpi na pogłębiający się deficyt i generuje narastający dług publiczny. Polski rząd zamierza więc wycofać dwie trzecie składek z OFE i zasilić nimi dziurawą kasę funduszu ubezpieczeń społecznych.

I w tym miejscu pojawia się analogia między postępowaniem (a może raczej postępkami) zarządu Enrona a działaniami naszego rządu. Taka kreatywna księgowość to nie tylko nielegalne operacje, ale również bardzo niebezpieczna krótkowzroczność. Spektakularne bankructwo Enronu zostało okrzyknięte największym i najszybszym bankructwem początku XXI wieku. Oby podobne doświadczenia nie dotknęły naszego systemu emerytalnego!

Aneta Zelek

Świat Biznesu nr 1-2 2011